ئەم واژەیە لە ئینگلیسی دا وەک هێجیمانی بێژە دەکرێت. عەرەب عەرەباندوویەتی و کردوویەتی بە (هەیمەنە). فارس هەر هەمان واژە بە شێوەی دەربڕینی فرانسەیی بەکاردەهێنێ کە بریتییە لە (هێژمۆنی). کوردیش فرانسەییەکەی لە رێگەی فارسییەوە وەرگرتووە و وەک هێژمۆنی یا هەژموونی بەکاریدەهێنێت. ووشەکە لە (هێگیمۆنیا)ی یۆنانییەوە وەرگیراوە. لە یۆنانی دا واتە هێز، دەسەڵات، دەسڕۆیشتوویی، سەروەری، رێبەری. بۆ وێنە بە واتای هێز و رێبەری کردنی دەوڵەت -شارێک بەسەر دەوڵەتشارێکی تردا بەکارهێنراوە. (هێگیمۆنیا) لە فرمانی (هێگیستای) وەرگیراوە بە مانای رێبەریکردن. گومان دەکرێت کە (هێگیستای) لە واژەی (ساگ - ئیۆ)ی پرۆ هیندۆ ئەوروپایی وەرگیرابێ؛ بە واتای شۆپاندن، شوێنهەڵگرتن، سۆراخکردن.
Monday, December 15, 2025
هێژمۆنی
بڵێسە
شیلاجیت
ماددەیەکە لە بەرزەڵانەکان لە کەلێنی تاوێر و ئەشکەوتەکان دەردەفیچقێ و بە بەردەکانەوە دەنووسێت و ووشک دەبێت. رەنگی قاوەیی تۆخ یا رەشە. ماددەیەکی تاویانۆکە واتە لە ئاودا دەتوێتەوە. لە کۆنەوە وەک دەرمانی نەریتی بەکارهێنراوە هەرچەندە هیچ سەرچاوەیەکی زانستی نەیپەسەندووە. لە کوردستان بەیتاڵ و دەرمانگەرەکان بۆ هەڵبەستنەوەی شکستی بەکاریانهێناوە. شیلاجیت دووای تواندنەوە لە ئاودا، دەپاڵێورێت و دەکوڵێنرێت و ئینجا لەبەر خۆر ووشک دەکرێتەوە و بە ووشکی هەڵدەگیرێت. شیلاجیت، مۆمیا یامۆمنایی یا موملایشی پێدەگوترێت.
Sunday, December 14, 2025
ئادەم
Saturday, December 13, 2025
قەڵەم
Wednesday, September 18, 2024
شڕواڵ
شڕواڵ، شەڕواڵ، سرواڵ، سربال، شلوار، شاڵوار، شەڵوار، شەواڵ، شواڵ..
Sunday, September 15, 2024
قاویتی لوڕی
هاوڕێم مامۆستا عەلی کوردعەلیوەند بەم جۆرە باسی دروسکردنی کرد.
قەزوانی وورد و ناسک لەبەر خۆر ووشک دەکرێتەوە و پاشان لەسەر ساج بۆدەدرێت و وورد وورد بە جۆنی دەهاڕدرێت. دووایی گەنم دەکرێتە نێو شیرەوە و پاش خووسان و نەرمبوونی، لەبەر خۆر ووشک دەکرێتەوە کە پێیدەڵێن گەنمەشیر. پاشان بۆدەدرێت و لە بە جۆنی وورد دەکرێت. ئینجا هەرکام لە قەزوان و گەنمەشیرەکە تێکەڵ دەکرێن؛ زافەران و گوڵاو و تەنانەت لە هەندێ ناوچە زەردەچێوەیشی تێدەکرێت و دۆشاویان لێدەدرێت و بە دەس هەڵدەشێلدرێن تا جوان یەکدەگرن. لە دووا هەنگاودا سەلک سەلک دەکرێت و ئامادە دەبێت بۆ خواردن.
چووچ
چووچ یا چوچ لە واژەنامە کوردییەکاندا بە مانای سیرەتی منداڵی ساوا هاتووە. سیرەت واژەیەکی پەرژینییە بە مانای ئەندامی نێرینەی مرۆڤ دێت. بەڵام...
-
ئەم واژەیە ەگەڵ (رخنە)ی فارسی یەک بنەڕەتیان هەیە؛ هەرچەندە مانایان جیاوازە. لە کوردیدا بەشێوەی (رەغنە)یش بێژە دەکرێت. رەخنە یا رەغنە...
-
ئیبراهیم نادری کوڕی باوکێک بە ناوی فەیزوڵڵا نادری فەیلی و دایکێک بە ناوی نوقرە بوو. ( لە پەرتووکەکەی کاک فاڕووق فەرهاد دا بە هەڵە ناوی دایکی...
-
مەشک، مەشکە، مەسکە وژاەیەکی کۆنە و لە زمانەکانی پەهلەوی و سامی و ئارامیدا هەیە. کارم بەسەر ئەوەوە نییە کە لە واژەڕەتناسیی عەربی و فارسیدا چ...





