یەکێک لە نیشانەکانی توانایی و دەوڵەمەندیی زمان، هەبوونی پاشگر و پێشگر یا پاشبەند و پێشبەند یا پاشکۆ و پێشکۆیە. هەر زمانێک ژمارەی پاشگر و پێشگرەکانی زۆرتر بێ، دەتوانێ واژەی زیاتر بەرهەم بهێنێت و پتر هاوتەریب لەگەڵ داهێنراوە نوێیەکان دا گەشە بکات و بەرەو پێش بڕوات. هەر خودی ئەوە کە لە بەرامبەر واژەی (ملحق)ی عەرەبی و (پسوند)ی فارسی دا تا ئێستا سێ واژەی پاشگر، پاشبەند و پاشکۆمان هەیە، زۆر جێگەی تێڕامانە. ئەگەر بە ووردی توێژینەوەیەک سەبارەت بە ژمارەی دروستی پاشگرەکانی زمانی کوردی بکرێت، من دڵنیام ژمارەیان لە ٣٠٠ دانە تێدەپەڕێ. باوەڕ ناکەم هیچ زمانێک لە جیهاندا هەبێ ژمارەی پاشگرەکانی ئەوەندە زۆر بێ.
لێرەدا باسی پاشگری (اک) دەکەم کە لە زۆر واژەدا هاتووە و واتای تازەی پێیان بەخشیوە. پاشگرێکی کورت و رێک و رەوانە. بە دوای هەر سیفەت و ناو و فرمانێکەوە بلکێندرێت، وشەیەکی رند و جوان و واتاداری تازەی لێ دروست دەکات. نموونە:
- (خۆر\خوار) چاوگی فرمانی خواردن +اک = خۆراک، واتە شتێک کە شایانی خواردنە.
- (پۆش) چاوگی فرمانی پۆشین +اک = پۆشاک، واتە شتێک کە شایانی پۆشینە.
- (جڤ) چاوگی فرمانی جڤین +اک = جڤاک، واتە کۆمەڵێک کەس یا شت کە بەرەو یەکتری جڤاون یا جووڵاون.
- (مین) ناوە واتای وێنە دەدات +اک = میناک، واتە شتێک کە دەکرێتە نموونە.
- (خاش) سیفەتە بۆ بچووکی +اک = خاشاک، واتە ئەو شتە یا شتانەی کە قەبارەی راستینەی خۆیان لەدەستداوە و وورد بوون.
- (روون) یەکێکە لە رەنگەکان کە تیشک بە نێویدا تێدەپەڕێت +اک = رووناک، واتە پێچەوانەی تاریک.
No comments:
Post a Comment