Saturday, March 4, 2023

یەزدان


لە زووانی فارسی و کوردی دا ووشەکانی یەزدا، یەزدان، ئیزەد و ئێزد لە کۆنەوە بەکارهاتوون. لە نووسراوە پەهلەوییەکانیشدا هەن. ئەو کوردانەی کە باوەڕیان بە (ئێزد) هەیە بە ئێزدی یا بە شێوە عەرەبێنراوەیەکی (یەزیدی) ناسراون. روون و خوویایە کە پاشماوەی دینە زاگرۆسییەکانی پێش ئیسلامن. ئێزد، یەزد، یەزدا، یەزدان و ئیزەد هەموویان یەکن و واتای (خودا) دەبەخشن. (ئێزدی) واتە پەیڕەوی رێبازی خودا. ئێزدییەکان خۆیان بە گەلێکی بژاردە و جیاواز لە هەموو مرڤەکانی تر دادەنێن؛ و پێیانوایە ئەوان رەگێکیان مرۆڤە و رەگێکیان فریشتەیە.
کارم بەسەر ئەوەدا نییە کە لە فارسی دا چۆن ماناکراوەتەوە و ریشەکەی بۆ چی دەگەڕێننەوە؛ بەڵام کاتێک وەک کوردێک لە رووی واژەڕەتناسی (ئیتیمۆلۆژی)ییەوە ئەم واژەیە لێکدەدەینەوە، دەکرێت بڵێین رێک و راست لە ووشەی (یەز) وەرگیراوە بە واتای رێز و پەرەستن. یەزدۆ واتە خواپەرەست. ووشەکە دوواتر پاشکۆی (د، ید) یا پێشکۆی (ئێـ)ی خراوەتە سەر . یەزد، یەزدا، ئێزد و... واتا کەسێک کە شایانی رێز و پەرەستشە. بەڵام یەزدان بە بڕوای من دەبێ سیفەت\ئاوەڵناو بێت نەک ناو؛ هەرچەند لە کۆنەوە وەک ناو و بە واتای خودا بەکارهێنراوە. وەکچۆن لە واژەکانی شاد\شادان، خەندە\خەندان، خەم\خەمان، جەم\جەمان، کەڵ\کەڵان تاد.. هەیە.


 

No comments:

Post a Comment

چووچ

چووچ یا چوچ لە واژەنامە کوردییەکاندا بە مانای سیرەتی منداڵی ساوا هاتووە.  سیرەت واژەیەکی پەرژینییە بە مانای ئەندامی نێرینەی مرۆڤ دێت.  بەڵام...