سەگوەند ناوی خێڵێک یا باشتر بڵێین هۆزيکی لوڕە. ئەنسکلۆپیدیای ئیرانیکا و عەلی ئەکبەری دێھخودا دەڵێن ئێڵێکی کوردە. کەیهانی فەرهەنگی دەڵێ ئێڵیکی لەکە و ئەدمۆندز دەڵێ ئێڵێکی لوڕە. شوێنی نیشتەجێ بوونیان دەکەوێتە باشووری ئوستانی کرماشان، ناوەڕاستی ئوستانی لوڕستان و باکووری ئوستانی خووزستان. سەگوەندەکان بە سیاسی و جەنگاوەری و سوارچاکی بەناوبانگن. ئەوان بە شێوەزاری باجەڵانی دەپەیڤن.
لە زووانی لوڕیدا دەڵێن (سیوەن\ سەیوەن)؛ بەڵام لە سەرچاوە فارسییەکان دا کە مێژووەکەیان زۆریش کۆن نییە، بە (سەگوەند) یا (سەکوەند) نووسراوە. بە دڵنیاییەوە فارسییەکە هەڵەیە، چونکە زۆر واژەی ترمان لە لوڕی و سۆرانی و لەکی دا هەیە کە لە دەربڕینە فارسییەکەیاندا دەنگی (گ)یان بۆ زیاد دەکرێت. بۆ وێنە واژەی (سەگ) بنەڕەتە لوڕییەکەی بریتییە لە (سە) بەڵام لە فارسیدا بووە بە (سەگ). تەنانەت لە کورمانجی و سۆرانیش دا وێڕای (سەگ)، (سە)یش بەکاردەهێنرێت.
لە هەندێک هاوڕێی لوڕم بیست کە گوایە (سەگوەند) لە ناوی کۆنی گەلی (سەکا)ییەوە هاتووە؛ بەڵام باوەڕم بەمە نییە؛ و ریشە و رەچەڵەکی ناوەکە ووشە لوڕییەکەیە نەک سەگوەند و سەکوەندی فارسی؛ بۆیە باوەڕ ناکەم پەیوەندییەک لە نێوان سەیوەن و سەکا دا هەبێ.
ئەم ئێڵە یەکێک بوون لەو ئێڵانەی پشتگیریی کەریمخانی زەندیان کرد و چوونە شیراز، کاتێک کە کەریمخان شیرازی کردە پایتەختی ئیران. لە دووای رووخانی دەسەڵاتی کەریمخان، شیرازیان بەجێ هێشت و گەڕانەوە ناوچەکانی خۆیان.
شایانی باسە کە جگە لە ناوی ئێڵی سەگوەند چەند ئێڵ و هۆزی تریش ناوی هاوشێوەی ئەمەیان هەیە وەک چەقەڵوەند، قەڵاوەند، جیجەوەند و تاد.. زۆر کەس ئەمانە دەکەنە بەڵگە بۆ ئەوەی بیسەلمێنن کە مەبەست لە سەگوەند، ووشەی سەگە؛ هەروەک چۆن مەبەست لە چەقەڵوەند، قەڵاوەند و جیجەوەندیش چەقەڵ و قاڵاو و جووجەڵەیە.
وێنە: کۆمەڵێک مەزنەپیاوی هۆزی سەگوەند\سەیوەن. رێکەوتەکەی نادیارە
No comments:
Post a Comment