Sunday, May 21, 2023
بیمار
خوشکل
هەر کەس فارسی بزانێ ئەم واژەیەی بیستووە و دەزانێ کە واتای جوانی و قەشەنگی و بەژن ڕێکی دەدات. واتای (خۆش) ئاشکرایە بەڵام (کل) لە فارسیدا هیچ واتایەک نادات بەدەستەوە کە لەگەڵ (خوش) بگونجێت. هەربۆیە فارسەکان دەڵێن ووشەی (خوشکل) کورتکراوەی (خۆش+هەیکەل)ە.
واژەی پان
ئەم واژەیە لە زووانە ئەوروپاییەکاندا وەک پێشگر/ پێشبەند بەکاردەهێنرێت بە واتای هەموو، گشت، هەر شت، بەتەواوی. لە زمانی یوونانی وەەگیراوە و ریشەی هیندۆ ئەوروپاییە.
قڵیایی
سوڵتان قابووس بن سەعید
ساڵی ٢٠٠٤ لە زانکۆی وایکاتۆ لە نیوزیلەند لەگەڵ کوڕێکی خەڵکی عومان ئاشنا بووم زۆر پرسیارم سەبارەت بە عومان و سیستمی وڵاتەکەی و ژیان و گوزەرانی خەڵکەکەی لێدەکرد. جارێک پرسیاری ناوی قابووسم کرد. گوتی هیچکەس رێگەی پێنادرێت ناوی منداڵەکەی بنێ قابووس. گوتم مانای چییە؟ گوتی منیش نازانم و هیچکەسیش نازانێت.
Tuesday, April 25, 2023
رەئیس عەلی دڵواری
ساڵی ١٨٨٢ لە ئاوایی دڵوار سەر بە تەنگستان لە دایکبووە و لە تەمەن ی٣٣ ساڵیدا کوژراوە. ئەو لوڕە و بە رەچەڵەک لە لوڕەکانی نوورابادی مەمەسەنییە. دڵوار ئێستا بووە بە شارۆچکە و سەر بە شاری تەنگستانە لە ئوستانی بووشێر و دەکەوێتە نزیک لێوارەکانی کەنداو. لە سەردەمی جەنگی جیهانیی یەکەمدا کاتێک کە رووسەکان لە باکوورەوە و ئینگلیسەکان لە بەندەری بووشێرەوە دەیانەوێ پەلاماری ئێران بدەن، رەئیس عەلی لەسەر فەتوای مەلاکانی ناوچەکە بڕیاری رووبەڕوو بوونەوەی ئینگلیسەکان دەدات. ئەو هێشتا تەمەنی نەگەیشتبووە ٢٤ ساڵی کە وەک پێشەنگ و پشتیوانی سیستەمی مەرجداری بوو لە ناوچەکەدا. رەئیس عەلی وەک رێبەری سەرهەڵدانی باشوور لە ئێراندا ناسراوە. سەرهەڵدانی رەئیس عەلی هەفت ساڵی خایاند و ئامانجی ئەوە بوو کە ناوچەکانی تەنگستان و دەشتستان و بووشێر لە داگیرکاریی هێزە بێگانەکان بپارێزێت.
بی بی مەریەمی بەختیاری
بی بی مەریەمی بەختیاری ناسراو بە سەردار مەریەم، یەکێک بوو لەو ژنە ئازا و نەترس و هۆشیارانە کە سەدەیەک لەمەوبەر ژیاوە، فەرماندەیەکی ئازای لەشکری بووە. خوێندەوار بووە و هامنشینی رووناکبیران و وێژەوانانی سەردەمی خۆی بووە. پێش مردنی بیرەوەرییەکانی خۆی نووسیوە.
چووچ
چووچ یا چوچ لە واژەنامە کوردییەکاندا بە مانای سیرەتی منداڵی ساوا هاتووە. سیرەت واژەیەکی پەرژینییە بە مانای ئەندامی نێرینەی مرۆڤ دێت. بەڵام...
-
ئەم واژەیە ەگەڵ (رخنە)ی فارسی یەک بنەڕەتیان هەیە؛ هەرچەندە مانایان جیاوازە. لە کوردیدا بەشێوەی (رەغنە)یش بێژە دەکرێت. رەخنە یا رەغنە...
-
ئیبراهیم نادری کوڕی باوکێک بە ناوی فەیزوڵڵا نادری فەیلی و دایکێک بە ناوی نوقرە بوو. ( لە پەرتووکەکەی کاک فاڕووق فەرهاد دا بە هەڵە ناوی دایکی...
-
مەشک، مەشکە، مەسکە وژاەیەکی کۆنە و لە زمانەکانی پەهلەوی و سامی و ئارامیدا هەیە. کارم بەسەر ئەوەوە نییە کە لە واژەڕەتناسیی عەربی و فارسیدا چ...






