ئەمە ناوی پەرتووکێکە کە لە سەدەکانی شازدە و هەڤدەدا نووسراوە. نووسەری دەساتیر پارسییەکی هیندوستان بوو بە ناوی ئازەر کەیوان. گوایە ئازەر کەیوان لە شیراز لەدا بووە بەڵام زۆرینەی تەمەنی لە هیندوستان گوزەراندووە. ناوبراو بانگەشەی ئەوەی کردووە کە ئەم پەرتووکە هی پێغەمبەرێکە بە ناوی (ساسانی پێنجەم). بە زووانێکی زۆر تایبەت و جیاواز نووسراوە کە لە هیچ زمانێک ناچێت. شارەزایان لایان وایە کە ئازەر کەیوان خۆی ئەو زمانەی داهێناوە. ئەو هەوڵی داوە هیچ واژەیەکی عەرەبی بەکارنەهێنێت؛ هەر بۆیە بەشێک لە واژەکانی سانسکریتە. بەشێکیان ئاڤێستاییە و بەشێکیشی هەر خۆی لە خۆیەوە دروستی کردوون. شێوازی دروسکردنی ووشەکانیشی بەگوێرەی زانستی زمانەوانی نەبووە و گۆترەکاری بووە. هەر خۆیشی فەرهەنگێکی داناوە و واتاکانی بە زووانی پارسی نووسیوەتەوە. شایانی باسە کە زۆرێک لەو واژە گۆترەکارییانە لەلایەن نووسەران و هەڵبەستوانانی ئێرانییەوە لە بەرهەمەکانیاندا بەکارهێنراون. تەنانەت بورهان قاتع و دێهخودایش لە واژەنامەکانیان دا بە بێ ئاماژەدان بە سەرچاوە، زۆر لەوم ووشانەیان بەکارهێناوە. شایانی باسە کە خودی ووشەی دەساتیر بە زووانی عەرەبی کۆی واژەی (دەستوور)ە. لە کاتێکدا کە دەستوور خۆی کوردییە بەڵام لە عەرەبیشدا بەکاردەهێنرێت.
دوواتر کۆمەڵێک لەو ووشانە لێرەدا دەنووسم کە خۆی سازی کردوون. تەنانەت هەندێکیان لە رێگەی فارسییەوە هاتوونەتە نێو زووانی کوردیشەوە.
فرووزە = سیفەت
دەهناد = سیستەم
فەرزبوود = حیکمەت
فەرجوود = پەرجوو ، موعجیزە
فەرنوود = بەڵگە
فەرساد = زانا
فەرسار = هێزی داد
تیمسار = حەزرەت
فەرگا = حەزرەت
فەرجاد = زانا
فەرگفت = فەرمان
No comments:
Post a Comment