ئەم ئامرازە بۆ پێکەوە بەستنەوەی دوو واژە لە رستەدا بەکاردەهێنرێت و رۆڵێکی گرنگی لە رستەدا هەیە. لە سەرەتا و نێوەڕاستی واژەدا دێت و هەرگیز ناکەوێتە پێنی رستەوە.
ئەم ئامرازی پەیوەندییە لە زووانی فارسی دا دەبێتە (دەر) و لە لوڕی و لەکی دا دەبێتە (دْ). لە کورمانجیی باکوور دا بریتییە لە (لْ) یا (ژْ) و لە هۆرامیش دا دەڵێن (جە). شایانی باسە کە لە زۆربەی ناوچەکانی موکریانیش لە بری (لە) دەڵێن (دە)؛ هەرچەند لە سی ساڵی رابردوودا لە بواری نووسین دا زۆر کەمڕەنگ بووەتەوە و پتر (لە) بەکاردەهێنن.
ئەگەر بە ووردی لێیان بکۆڵرێتەوە ئاشکرایە کە هەموویان یەک ریشەیان هەیە و بەگوێرەی سەردەم و ناوچە دەنگەکان کەمێک گۆڕاون. لێرەدا (دەر) ی فارسی، (دْ)ی لوڕی و (دە)ی موکریانی هەر یەکن؛ بەڵام فارسییەکە لە دوواوە پیتێکی پێوە زیاد کراوە کە ئەمە دیاردەیەکی گشتییە لە فارسی دا و لە زۆربەی واژە هاوبەشەکانی لەگەڵ کوردی دا ئەمە بەرچاوە. بۆ وێنە:
سی/سیا = سیاهـ
رێ/را = راهـ
ما/مانگ = ماهـ
تەش = ئاتەش
بێتر/باشتر = بێهتەر
مۆ = مۆهر
رۆ = روود
تاڵ = تەڵخ
سپی = سێفید
بە ووتەیەکی تر، ئەوە زووانە زاگرۆسییەکان نین کە ووشەکان کورت دەکەنەوە، بەڵکوو فارسییە کە دەنگی نەخوازراو، بەبێ هۆکار دەخاتە نێوەراست یا پێنی واژەکانەوە، تەنانەت هەندێک جار دەنگی زیادە دەخاتە سەرەتایشەوە.
No comments:
Post a Comment