سەعات

لە فارسی دا دەڵێن ساعەت و لە عەرەبیش دا ئەلساعە. کۆی ناوە عەرەبییەکە دەبێتە ساعات. راستییەکی نکۆڵینەکراوە
 ئامێری پێوانی کات کە مێژووی دروستبوونی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی بابلییەکان، لە میزۆپۆتامیا، لەسەر بنەمای هاتن و رۆیشتنی هەتاو و سێبەر رۆنراوە. سێبەر یا سێوەر فۆرم و بیچمێکی تری گەشەکردووی ووشەی (سا)یە. خودی (سا) بووە بە (سایە)یش. لە فارسی دا تەنیا سایە بەکاردەهێنرێت. یەکێک لە نیشانە گرنگەکانی زووانی کوردی کە سەلمێنەری کۆنەواری و دێرینییەتی، بریتییە لە هەبوونی هەزاران واژەی کورتی یەک بڕگەیی. ئەم واژە یەک بڕگەییانە سەرەڕای سادەبوونیان هەرکامیان چەندین واتای گرنگ و بنچینەیی هەیە کە زۆر جار زۆر لە یەکترییەوە دوورن. 

ووشەی (سا) ی کوردی دووای ئەوەی بووەتە (سایە) لەلایەن عەرەبەکانەوە دەنگی (یە) گۆڕدراوە بۆ (عە). ئەمە یەکێکە لە تایبەتمەندییەکانی زووانی عەرەبی کە دەنگی (ح) یا (ع) بۆ زۆربەی ئەو ووشانە سازدەکات کە لە زمانانی ترەوە وەریاندەگرێ. تازەترین نموونە ووشەی (ماکاروونی)ی ئیتاڵیاییە کە کردوویانە بە (مەعکەروونە). بەڵێ پەیڤی (ساعەت) هەمان (سا، سایە و سات)ی کوردییە.